Ridders

Heldenmoed tot hoofse liefde

Liefhebbers van kastelen die wat meer te weten willen komen over het ridderleven zijn vooral aangewezen op boeken die voor de jeugd geschreven zijn. Een voorbeeld hiervan is de uitgave 'Ridders: de wereld van de middeleeuwse ridder - van veldslag tot banket, van heldenmoed tot hoofse liefde' geschreven door Christopher Gravett. Van deze uitgave verscheen in 2002 een herdruk bij Standaard.

Blijde en katapult

'Ridders' bevat vooral veel afbeeldingen. De bijschriften bij de illustraties verschaffen u enig inzicht in het leven van de middeleeuwse ridder. Uiteraard wordt in 'Ridders' verteld hoe een belegering van een kasteel verliep: "Een vijand die een kasteel aanviel, verzocht de verdedigers eerst formeel zich over te geven. Als dat niet gebeurde, werd gepoogd het kasteel met geweld in te nemen."
Bij de belegering van een kasteel werd soms ook een blijde of katapult gebruikt. De blijde werd in de twaalfde eeuw voor het eerst gebruikt. "De simpele versie, de lepelblijde, werkte met een houten 'wip' met aan het ene uiteinde een contragewicht en aan het andere eind een 'lepel' met een projectiel, bijvoorbeeld een steen, schreef Christopher Gravett. "Als het gewicht omlaag viel, vloog de lepel omhoog en werd de steen naar het kasteel gesmeten." Ook met de slingerblijde en katapult werden voorwerpen op het kasteel afgeschoten.

Harnas

Een ridder droeg een harnas als hij ten strijde trok. Christopher Gravett toont met een fotoserie het aankleden van de ridder. De eerste wapenuitrustingen konden nog gemakkelijk simpel aangetrokken worden. "De maliënkolder werd over het hoofd aangetrokken, terwijl een platenkolder op de rug, langs de zijden of over de schouders werd vastgegespt. Het aantrekken van een harnas was lastiger. Hierbij moest de ridder geholpen worden. Christopher Gravett laat dit stap voor stap zien en verschaft ons hierbij steeds het voordeel van het aangetrokken kledingstuk: "De handschoenen zijn voorzien van een leren want waarmee de ridder een goede greep op zijn wapens heeft."

Ridderlijk ideaal

Er werd niet alleen gevochten. Een kasteel was ook de woning van de ridder en zijn huishouding. De vrouw van de kasteelheer regelde het dagelijkse leven. De edelvrouwe werd soms op jonge leeftijd uitgehuwelijkt. Het huwelijk werd gebruikt om macht te krijgen en te vergroten. "Hoewel huwelijken door de familie werden geregeld, raakten man en vrouw toch vaak op elkaar gesteld en gingen soms ook van elkaar houden," schreef Christopher Gravett.
Deze positieve denkwijze komen we ook tegen in het hoofdstuk over het ridderlijk ideaal: "Hoewel ridders soldaten waren, geloofden ze traditioneel in een hoffelijke, beschaafde bejegening van hun vijanden." Volgens Christopher Gravett lag in de ridderlijke gedragscode een speciale nadruk op hoffelijk gedrag tegenover vrouwen. "De gedichten over hoofse liefde zoals de troubadours in Zuid-Frankrijk reciteerden, waren op dit ideaal gebaseerd, en de romantische verhalen die in de dertiende eeuw populair werden, gaven aan hoe een ridder zich moest gedragen."

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Verder lezen over Boeken

Boeken Hoofdpagina
Thema Kastelenboeken
Een kleine geschiedenis van bijna niets
Het leven in een middeleeuws kasteel
De renaissance: het ontwaken van de Europese cultuur
Kastelen in Rivierenland
Groningse schatkamers
W.H. Dullert
Hunebedden: monumenten van een steentijdcultuur
De buitenplaats en het Nederlandse landschap