Wedergeboorte

De renaissance wordt gezien als de overgangsperiode tussen de middeleeuwen en de moderne tijd. In deze periode ontstond de moderne beschaving en werd ons politieke, culturele, godsdienstige en economische landschap gevormd, schreef de historicus Robert Ritchie. Het woord renaissance betekent letterlijk wedergeboorte. "De renaissance heeft zijn wortels in het eind veertiende eeuwse Florence, maar is geïnspireerd op een herwaardering van de klassieke oudheid," schreef Ritchie in zijn studie 'De renaissance: het ontwaken van de Europese cultuur'. "Humanisten begonnen klassieke teksten te bestuderen in een poging de mens en zijn omgeving beter te begrijpen. De term renaissance of wedergeboorte heeft betrekking op het ontwaken van de Europese cultuur na een duizendjarige slaap, die was ingezet na de ondergang van de grote beschavingen in de oudheid."
Een belangrijk kenmerk van de renaissance was de hernieuwde belangstelling voor de geschriften van de Grieken en de Romeinen. De hunkering naar nieuwe kennis was erg groot. Naast ontwikkelingen in de kunst en de wetenschap moet ook de drang om op zoek te gaan naar nieuwe gebieden toegeschreven worden aan de herwaardering van kennis. Men zocht letterlijk naar nieuwe horizonten. Voor het einde van de vijftiende eeuw werd Amerika ontdekt en ook in het Verre Oosten werden de grenzen van de bekende wereld verlegd.

Twee eeuwen renaissance

De belangstelling voor de geestelijke waarden kwam langzaam op gang. Hierdoor is moeilijk vast te stellen wanneer de renaissance begon. In de vijftiende eeuw kwam de renaissance tot volle ontwikkeling in Italië. De steden maakten een grote bloeitijd door en vormden een ideaal klimaat voor kunstenaars en geleerden. Sommige historici zien een verband met de uitvinding van de boekdrukkunst en plaatsen het ontluiken van de renaissance daarom in het midden van de vijftiende eeuw. Vanuit Italië verspreidde de renaissance zich over de rest van Europa.
Ritchie: "Ondanks politieke en militaire spanningen floreerde de culturele opleving en opende deze telkens nieuwe horizonten." De renaissance moet gezien worden als een golfbeweging die zich langzaam door Europa verplaatste. "Toen de reformatie nadelige gevolgen kreeg voor de cultuur in Centraal- en West-Europa, was de renaissance nog op volle kracht aan de Atlantische zijde in Spanje en Groot-Brittannië." Daarom kan men stellen dat de periode van de renaissance twee eeuwen omspande, van halverwege de veertiende tot halverwege de zestiende eeuw.

Gevolgen van de renaissance

Het politieke landschap van Europa werd door de renaissance opnieuw ingekleurd door ontdekkingsreizen en oorlogen. Koninklijke huwelijken en het aantrekken van handelsrelaties brachten grote veranderingen teweeg. Daarnaast werd het woord en het gezag van de katholieke kerk in twijfel getrokken. Her en der ontstonden verschillende godsdienstige opvattingen. De reformatie verdeelde de kaart van het Europese godsdienstige landschap voor eeuwen in twee zones.
'De renaissance: het ontwaken van de Europese cultuur' door Robert Ritchie is een zeer uitgebreid standaard werk over het ontstaan en de gevolgen van de renaissance. Deze uitgave verscheen in 2004 bij uitgeverij Atrium.

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Verder lezen over Boeken

Boeken Hoofdpagina
Blauw Bloed: Jeroen Snel belicht Máxima
Er is een kroonprinses geboren
Kastelen in Rivierenland
Een kleine geschiedenis van bijna niets
Ridders