Kroniek jaren dertig

Crisisjaren

De jaren dertig van de twintigste eeuw hebben twee hoogtepunten, of beter gezegd dieptepunten: de economische crisis en de opkomst van de nationaal-socialisten onder leiding van Adolf Hitler in Duitsland.
De belangrijkste aanleiding voor de depressie in de jaren dertig vond plaats in de jaren twintig. Op 25 oktober 1929 beleefde de beurs van New York een 'zwarte vrijdag' met de grootste koersdaling in de geschiedenis. Deze gebeurtenis bracht de hele wereldeconomie in een zware depressie. In Duitsland verweet men de economische neergang aan de Joden. Adolf Hitler profiteerde van de grote werkloosheid en het algemene ongenoegen hierover.

New Deal

In 1932 bereikte de crisis wereldwijd het hoogtepunt met dertig miljoen werklozen. In de Verenigde Staten van Amerika was twintig procent van de beroepsbevolking werkloos. De internationale handel kwam tot stilstand. Met beschermende maatregelen, zoals importheffingen, beschermden regeringen de eigen industrie en nijverheid. Met handelsprotectionisme en deviezenbeperkingen werd het mondiale monetaire stelsel buiten werking gesteld. De crisis was zo ernstig, dat na verloop van tijd vrijwel alle landen zich afkeerden van de gouden standaard: de geldhoeveelheid stond niet langer in een vaste verhouding met de goudvoorraad bij de centrale bank. Met andere woorden: de regeringen drukten extra geldbiljetten om hiermee plannen te financieren om de eigen economie te stimuleren. De Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt legde met zijn 'New Deal' de nadruk op werkverschaffing door de overheid.

Duitsland

Duitsland kende nog een extra probleem. De in 1919 in het verdrag van Versailles opgelegde herstelbetalingen vormden een hinderpaal voor het economische herstel. Na de machtsovername van Adolf Hitler realiseerden de nationaal-socialisten grote werkverschaffingsprojecten. Het aantal werklozen werd tot nul gereduceerd. Dit werd gefinancierd met geleend geld. In 1939 ging Duitsland failliet.
Adolf Hitler legde de nadruk op de wapenproductie. Duitsland bereidde zich voor op een nieuwe grote oorlog. Deze strijd, de Tweede Wereldoorlog, zou de jaren veertig gaan bepalen. Hierin kwamen alle verschrikkingen uit waarop Hitler gezinspeeld had: een bloedige strijd en de dood van joden, homoseksuelen, zigeuners en politieke tegenstanders in concentratiekampen.

Kroniek van de twintigste eeuw

Eind jaren negentig verscheen bij uitgeverij Kosmos een serie boeken, waarin de belangrijkste gebeurtenissen van de twintigste eeuw per decennium werd beschreven. 'De kroniek van onze eeuw: 1930-1939: de belangrijkste gebeurtenissen; de mooiste beelden' werd samengesteld onder redactie van Pieter J. Opitz. Jaap Verschoor verzorgde de Nederlandse vertaling van deze interessante bijdrage aan de geschiedschrijving van de twintigste eeuw.
"De geschiedenis van de belangrijke twintigste eeuw staat dichtbij," schrijft Pieter J. Opitz in zijn inleiding. "Deze geschiedenis is van ons allemaal. Dat is een belangrijke reden om er alles over te willen weten."

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Verder lezen over Boeken

Boeken Hoofdpagina
Een kleine geschiedenis van bijna niets
De renaissance: het ontwaken van de Europese cultuur
Er is een kroonprinses geboren
Moet kunnen door Herman Pleij
Bernhard: een verborgen geschiedenis
Interviews met Karel van het Reve
Bevrijding Nederland 1945: Oranje bitter
Nederlandse synagogen